Skip to main content

In 2050 is de CO2-uitstoot van de mobiliteitssector met 90% gedaald. De verdubbeling van het goederenvervoer per spoor heeft daar een ongekende bijdrage aan geleverd.

Tekst: Marco Barneveld
Deze toekomstvisie kwam tot stand dankzij de input van Paul Zoeter, Bas Reijnders en Eric Nooijen, de drie genomineerden voor de Rail Cargo Award voor Person of the Year.

We schrijven 2050. “The best way to predict the future is to invent it,” zei Alan Kay, de vader van de laptop, ooit. Met vereende krachten zijn de Nederlandse, en Europese, stakeholders eendrachtig aan de slag gegaan. Hobbels, die in 2021 nog een onneembaar leken, zijn geslecht. De sector heeft haar eigen toekomst uitgevonden. De politieke noodzaak, een steeds sneller veranderend klimaat en de concurrentiepositie van Nederland enerzijds en Europa als geheel anderzijds, waren de katalysatoren van dit proces.

European Green Deal

In december 2020 presenteerde Europese Commissie haar ‘Strategie voor duurzame en slimme mobiliteit’ als onderdeel van de European Green Deal. Het actieplan zette koers naar een vermindering van de CO2-uitstoot met 90 procent. In dit actieplan voorzag de Commissie de spoorwegsector in een belangrijke rol naar een toekomstbestendige, slimme, competitieve en betaalbare mobiliteit voor de toekomst.

“Om onze klimaatdoelstellingen te halen, moeten de emissies van de vervoerssector een duidelijk neerwaartse trend gaan vertonen,” zei Frans Timmermans, toentertijd Executive Vicepresident voor de European Green Deal. Die strategie bracht een verschuiving teweeg in de manier waarop mensen en goederen zich door Europa verplaatsen. Het maakte het tevens uiteindelijk eenvoudiger om verschillende vervoerswijzen te combineren in één reis. Het vliegtuig naar Parijs? Niet als je er snel wilt zijn, dan pak je de trein.

Capaciteitsvergroting

Voor het goederenvervoer per spoor stond in de Green Deal dat 75 procent van het binnenlandse goederenvervoer dat nu over de weg gaat, moest worden overgeheveld naar het spoor en de binnenvaart. Daarvoor was capaciteitsvergroting enorm belangrijk.

Immers, in de situatie van 2021, was het goederenvervoer ondergeschikt aan het personenvervoer. Doordat er steeds meer personentreinen reden, was het soms bijna niet te doen om overdag een plek te vinden voor goederentreinen.

Onderdeel van het actieplan was om het hogesnelheidsverkeer te verdrievoudigen. Het aantal hogesnelheidslijnen is dankzij Europese investeringen, en een herziening van de staatssteunregels voor spoorwegen om multimodaliteit publiek te kunnen financieren, sterk uitgebreid. Hierdoor is de capaciteit op de oudere sporen, geschikt voor zware goederentreinen, toegenomen.

Internet of Logistics

Daarmee kwam er meer capaciteit op het ‘oude’ spoor voor goederenvervoer. Treinen met een lengte van duizend meter zijn doodnormaal. Dat, in combinatie met een Internet of Logistics (IoL), zorgt er nu in 2050 voor dat de frequentie en capaciteit van goederentreinen ongekend groter is geworden. Tot op de seconde nauwkeurig.

Het Europese goederenvervoer per spoor was voor de invoering van IoL, waarbij alle logistieke informatie in een gesloten systeem aan elkaar gekoppeld is, een complex ecosysteem. Het bestond uit een grote verscheidenheid aan organisaties die allemaal fysieke middelen en netwerken deelden, maar nauwelijks digitale gegevens uitwisselden.

Slimme technologie

Inmiddels is de complete logistieke sector door middel van slimme technologie aan elkaar gekoppeld. Het IoL ondersteunt, de uitwisseling van gegevens over laadeenheden, de identificatie en locatie van treinwagons, multimediabestanden en documenten tussen alle exploitanten van een multimodaal rail-weg-luchtvervoerssysteem.

Resource Description Framework (RDF) zorgen voor een gedeelde digitale infrastructuur, waar informatie over elke zending kan worden uitgewisseld langs de hele multimodale leveringsketen. Verladers, vervoerders en expediteurs hebben volledige zicht op de positie, de omstandigheden en de verwachte aankomsttijden van de vracht. Maar wat belangrijk is, of het nu gaat om terminals, spoorwegmaatschappijen, wegvervoerders, elke speler behoudt de controle over de gegevens die hij publiceert. Al heeft men ingezien dat het delen van informatie zoals aankomsttijden, locatiebepaling, vrachtinformatie etc. binnen de gehele keten als smeermiddel werkt voor het versoepelen van de samenwerking. Het IoL heeft de operationele efficiëntie verhoogt en de volumegroei van een van de milieuvriendelijkste vervoerswijzen veiliggesteld.

Waterstof

En het spoor is zelfs nog milieuvriendelijker geworden. Diesellocs vind je alleen nog in musea. In heel Europa is het spoor inmiddels geëlektrificeerd, al hebben waterstof aangedreven locomotieven een vaste plek te verworven op het spoor. Ook andere innovaties hebben kopzorgen weggenomen. Zoals autonome, zelfrijdende locomotieven met lichtere wagons van een supersterk, maar vederlicht composietmateriaal, in combinatie met nieuwe remsystemen die nauwelijks geluid maken, maar ook automatische koppelingen.

Overkappingen

Overkappingen van stukken spoor die dicht bij steden rijden, zorgen ervoor dat geluidsoverlast van goederentreinen tot een absoluut minimum is beperkt. Die lichtere wagons zorgen er tevens voor dat het tonnage aan goederen per wagon met honderden tonnen omhoog is gegaan. De inspectie van sporen en rollend materieel is geautomatiseerd door locomotieven uit te rusten met intelligente spoordetectietechnologie, terwijl detectoren op treinstellen wielen, lagers en remmen controleren op problemen.

Ook in de zogenaamde Last Mile zijn ongekende verbeteringen doorgevoerd. Zelfrijdende wagons zetten zichzelf op hun plek in de opstalruimtes en het aantal opstalruimtes zijn op slimme wijze uitgebreid met zo min mogelijk impact op het gewone spoor.

Uniformiteit

Vergunningen en grensoverschrijdende regels zorgden in het verleden niet alleen voor veel verspilling van tijd en ergernissen, het was simpelweg inefficiënt. Nederland was ooit een van de eerste landen die het Vierde Spoorwegpakket invoerde, kortom vanaf dat moment werd het proces van vergunningsverlening voor spoorvoertuigen centraal Europees geregeld.

Deze geharmoniseerde en uniforme Europese certificering van voertuigen leverde een enorme kostenbesparingen op voor grensoverschrijdende treinen. Beetje bij beetje werden alle binnenlandse voorschriften, betreibsfreigabes en technische belemmeringen Europees gestandaardiseerd en werden de regels voor de toewijzing van spoorwegcapaciteit verbeterd om flexibele treintrajecten mogelijk te maken. Daarnaast zorgt de voltooiing van het TEN-T-netwerk, inclusief de hogesnelheidslijnen, voor betere verbindingen op de belangrijkste corridors. Het duurde even, maar de Europese eenwording is nu ook op het spoor een feit.

De toekomst is aan ons

In 2050 floreert de spoorgoederensector als nooit tevoren. Een prestatie die niet mogelijk was geweest zonder de tomeloze inzet en samenwerking van alle stakeholders. Spoorgoederenvervoer, de toekomst is aan ons.

Misschien ook interessant voor jou

Connecting Europe Express: Op het goede spoor naar Europese eenwording

25 - 10 - 2021
De Connecting Europe Express legde de afgelopen maand 20.000 kilometer af, kriskras door Europa. Op 4 oktober deed de trein het traject Amsterdam-Antwerpen. Het onderwerp…

Proef met automatisch rijdend treinverkeer (ATO) op de Betuweroute

20 - 10 - 2021
DB Cargo werkt samen met onder andere ProRail en de betrokken ministeries in Nederland en Duitsland aan een proef met ATO (Automatic Train Operation, ofwel…

Samen voor minder hinder, ook in de Rotterdamse Haven

11 - 10 - 2021
Het klinkt zo simpel: een bedrijf is even niet bereikbaar vanwege werkzaamheden in de buurt. Maar, zo vertelt projectmanager Ben van Hooijdonk van ProRail: "Als…

GTS opent directe railverbinding tussen Bari en Rotterdam

23 - 09 - 2021
De Italiaanse tractieleverancier en vervoerder General Transport Service (GTS) is een directe spoordienst tussen Rotterdam en Bari, in het zuiden van Italië, opgestart. De trein…

Het spoorgoederenvervoer in 2050: De toekomst begint nu

21 - 09 - 2021
In 2050 is de CO2-uitstoot van de mobiliteitssector met 90% gedaald. De verdubbeling van het goederenvervoer per spoor heeft daar een ongekende bijdrage aan geleverd.…

DistriRail: 'Als vervoerder willen we digitaal goed vindbaar zijn.'

21 - 09 - 2021
Voor spooroperator DistriRail, een onderdeel van de D&R Group, is digitalisering belangrijk om de concurrentiepositie te handhaven en versterken. Het bedrijf heeft de afgelopen jaren…

Spoorvervoer Rotterdam-Beieren stijgt

21 - 09 - 2021
Het goederenvervoer van containers per spoor tussen Rotterdam en de Duitse deelstaat Beieren is in de afgelopen maanden aanzienlijk toegenomen. In 2019 waren er negen…

LINEAS start intermodale dienst tussen Gent en Milaan

15 - 09 - 2021
De vrachttreinen van de Belgische spoorvervoerder pendelen vijf keer per week heen en weer tussen Gent en de terminal van Milaan Segrate. Gent is nu…

Testrit Tilburg-Polen: spoor zeer geschikt voor vervoer planten

15 - 09 - 2021
Vanuit Railport Brabant in Tilburg is begin deze maand een eerste testtrailer met planten per spoor naar railterminal Rzepin in Polen vervoerd. De trein kwam…

Tijdelijk treinen over de Botlekbrug

15 - 09 - 2021
Vanaf 30 augustus 2021 zullen er tijdelijk goederentreinen gaan rijden over de Botlekbrug. Voor de definitieve indienststelling van het spoor moeten nog optimalisaties worden uitgevoerd.…

CargoBeamer brengt modal shift dichterbij

15 - 09 - 2021
Vanuit de verschillende railterminals van Cabooter in Noord-Limburg gaan goederen over het spoor heel Europa in, en vice versa. Er is zelfs een spoorverbinding met…

In 10 muisklikken van de weg naar het spoor

15 - 09 - 2021
De Europese Unie heeft 2021 uitgeroepen tot Jaar van het Spoor. In heel Europa worden (online) evenementen georganiseerd en zijn er initiatieven om meer goederen…

Poll

Poll 1: meer gebruik SGV

In 2022 verwacht ik veel meer gebruik te maken van spoorgoederenvervoer

Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Laatste nieuws

Connecting Europe Express: Op het goede spoor naar Europese eenwording

25 - 10 - 2021
De Connecting Europe Express legde de afgelopen maand 20.000 kilometer af, kriskras door Europa. Op 4 oktober deed de trein het traject Amsterdam-Antwerpen. Het onderwerp…

Proef met automatisch rijdend treinverkeer (ATO) op de Betuweroute

20 - 10 - 2021
DB Cargo werkt samen met onder andere ProRail en de betrokken ministeries in Nederland en Duitsland aan een proef met ATO (Automatic Train Operation, ofwel…

Samen voor minder hinder, ook in de Rotterdamse Haven

11 - 10 - 2021
Het klinkt zo simpel: een bedrijf is even niet bereikbaar vanwege werkzaamheden in de buurt. Maar, zo vertelt projectmanager Ben van Hooijdonk van ProRail: "Als…

Neem contact op

Heb je vragen over het initiatief Rail Freight, The Future is Ours? Wil je ambassadeur worden? Of overweeg je om goederen per spoor te vervoeren? Neem dan contact met ons op. Laat een bericht met jouw gegevens achter en we nemen binnen 2 werkdagen contact met je op.

Leave a Reply